Het meisje
uit Barranquilla
Het zijn beroemde Colombianen: Shakira en
Gabriel Garcia Márquez.
Ze moesten elkaar wel ontmoeten. De schrijver is verbaasd dat in
een zangeresje dat dagelijks van haarkleur verandert, zóveel creativiteit zit.
Op 1 februari 1999 vloog Shakira van Miami
naar Bueanos Aires. In haar kielzog een journalist die haar telefonisch een
vraag wilde stellen voor een radioprogramma. Om een aantal redenen lukte het hem
niet haar in een van de volgende 27 dagen te pakken te krijgen en in de eerste
week van maart raakte hij haar in Spanje definitief kwijt. 'Waar is Shakira zoal
mee bezig als ze onvindbaar is?' Verder dan deze kop voor zijn reportage was hij
niet gekomen. Shakira moet hartelijk lachen om het verhaal. Zwaaiend met haar
agenda geeft ze antwoord: "Druk met leven!"
Ze was op 1 februari 's avonds aangekomen in Buenos Aires en had de volgende dag
tot na middernacht gewerkt. Ze was jarig, maar had geen tijd het te vieren. Op
woensdag vloog ze terug naar Miami voor een fotosessie. Ook werkte ze een paar
uur aan de opnamen van de Engelstalige versie van haar nieuwste cd. Vrijdag was
ze van twee uur 's middags tot na middernacht aan het opnemen, sliep drie uur,
ging terug naar de studio waar ze tot drie uur 's middags werkte. Die
nacht pakte ze een paar uur slaap en zondagochtend vloog ze vroeg naar Lima.
Maandag om twaalf uur had ze een live optreden op tv. Om vier uur nam ze een
tv-commercial op. 's avonds had ze een promotiefeestje waar ze tot de ochtend
bleef. De volgende dag, 9 februari, gaf ze elf radio-, tv- en kranteninterviews
van elke een halfuur. Daar was ze mee bezig van tien uur 's ochtends tot vijf
uur 's middags, met een uurtje lunchpauze er tussendoor. Ze moest eigenlijk
terug naar Miami, maar regelde op het laatste moment nog even een tussenstop in
Bogotà, om haar medeleven te betuigen met de slachtoffers van een aardbeving.
Die avond naam ze de laatste vlucht terug naar Miami, waar ze vier dagen
repeteerde voor concerten in Spanje en Parijs. Zaterdag werkte ze van het
middaguur tot zondagnacht half vijf met Gloria Estefan aan de Engelse uitvoering
van haar cd's. Ze ging tegen de ochtend naar huis, dronk een kop koffie, at een
broodje en viel aangekleed in slaap. Anderhalf uur later moest ze weer op voor
een paar radio-interviews.
|
Op dinsdag de 16de deed
ze een live optreden in Costa Rica. Die donderdag vloog ze naar Miami en
vervolgens door naar Caracas; daar trad ze op in een tv-show Sensational
Saturday. Ze sliep amper. De 21ste vloog ze van Venezuela naar Los
Angeles om de uitreiking van de Grammy Awards bij te wonen. Ze hoopte tot
de winnaars te behoren, maar de Amerikanen gingen ervandoor met alle
belangrijke prijzen. Niet dat ze zich daardoor liet afremmen: op de 25ste
vloog ze naar Spanje, waar ze 27 en 28 februari aan het werk was/ Tegen de
tijd dat het 1 maart was, had ze net zo veel gevlogen als een stewardess:
ruim veertigduizend kilometer in een maand. Shakira's verplichtingen op
vaste grond zijn niet minder veel eisend. Het legertje mensen dat met haar
meereist bestaat uit musici, lichttechnici, stage-personeel en
geluidstechnici. Ze houdt op alles persoonlijk toezicht. Ze leest geen
bladmuziek, maar dankzij haar absoluut gehoor en volledige concentratie
zijn zij en haar musici in staat elke noot goed te krijgen. Ze is
geïnteresseerd in al haar medewerkers. Zelden toont ze haar vermoeidheid,
maar vergis je niet. Tijdens haar tournee door Argentinië, waar ze
veertig concerten gaf, moest een assistent haar naar de toerbus helpen. Ze
had last van hartkloppingen en werd geplaagd door een huidallergie en een
darmontsteking.
Shakira komt uit een kunstzinnige familie van Arabische afkomst. Ze is de dochter van edelsmid William Mebarak uit het Colombiaanse Barranquilla en diens vrouw Nydia Ripoll. Tempo zat er bij haar al vroeg in; waar anderen tientallen jaren over doen, kreeg zij in korte tijd oor elkaar. Zeventiend maanden was ze toen ze het alfabet kon opzeggen, op haar derde kon ze tellen en op haar vierde kon je haar al zien buikdansen in het nonnenschooltje van Barranquilla. Toen ze zeven was componeerde Shakira haar eerste lidje, op haar achtste begon ze poëzie te schrijven, en op haar tiende had ze haar eerste eigen song gemaakt - tekst en muziek. Rond die tijd tekende ze haar eerste contract en trad ze op voor de mijnwerkers in El Cerrejón, aan de Atlantische kust. Nog voor de middelbare school bood een platenmaatschappij haar een contract aan. "Ik heb altijd geweten dat ik enorm creatief van", zegt ze. "Ik droeg liefdespoëzie voor, ik schreef verhalen en haalde uitstekende cijfers voor alle vakken, behalve wiskunde." Ze vond het afschuwelijk als vrienden van haar ouders haar vroegen iets te zingen: "Ik heb liever een menigte van dertigduizend mensen die naar me luistert, dan vijf oude taarten." Ze oogt kwetsbaar, maar is er altijd van overtuigd geweest dat ze wereldberoemd zou worden. Hoe wist ze niet, maar dat het zou gebeuren, daarover bestond geen twijfel. Het was haar bestemming
Haar droom is uitgekomen - Meer dan dat
zelfs. Shakira's muziek heeft een heel eigen geluid, haar uitstraling is
een combinatie van sensualiteit en onschuld. "Als ik niet zou zingen,
zou ik doodgaan", is een veelgehoorde kreet, maar in het geval van
Shakira gaat hij echt op. Als ze niet zingt, leeft ze niet. Haar kracht
ligt in haar vermogen zich alleen te wanen te midden van een menigte.
Plankenkoorts kent ze niet, integendeel: ze vindt het eerder afschuwelijk
om niet op de planken te staan. Voor haar is het de plek waar ze helemaal
zichzelf kan zijn: "Ik voel me er als een vis in het water."
Veel artiesten kijken vanaf het podium recht in de felle spotlights om die
enorme - soms angstaanjagende - massa niet te hoeven zien. Shakira doet het
precies andersom. Ze laat haar technici de sterkste lampen op het publiek
richten, zodat ze de mensen juist kan zien. "Dat levert een perfecte interactie
op", zegt ze. Ze kan de anders anonieme en onvoorspelbare massa op de
manier helemaal naar haar hand zetten en inspelen op wat er gebeurt.
"Ik vind het prettig om de ogen van mensen te zien als ik voor ze
zing."Soms gebeurt het het dat ze onbekende gezichten tussen het
publiek ziet die ze zich herinnert als oude vrienden. Ooit herkende ze
iemand die jaren daarvoor was overleden; ook voelde ze eens dat iemand uit
een vorig leven meekeek naar haar optreden. "Die avond heb ik alleen
voor hem gezongen", vertelt ze. Onverklaarbare gebeurtenissen als
deze zijn vaker inspiratiebron - of ondergang - van grote kunstenaars. Het
wonderlijkste van het hele fenomeen Shakira is de rage die ze teweeg heeft
gebracht onder de jeugd. Toen haar cd Pies Descalsoz in 1996
uitkwam, wilde haar platenmaatschappij deze promoten op een folkfestival
op de Cariben. In de pauze, was het plan. Maar de organisatoren moesten
hun programma aanpassen, toen kinderen helemaal uit hun bol gingen op de
muziek en de rest van de avond alleen nog maar Shakira wilden horen.
Inmiddels is het verschijnsel Shakira een proefschrift waard.
Schoolmeisjes zijn ware Shakira-klonen geworden en kleden, praten en
zingen precies zoals hun idool Shakira's grootste fans zijn zesjarigen.
Illegale kopieën van haar cd's worden in de pauze geruild of goedkoop
verkocht. Kopieën van kettingen en oorbellen en haaraccessoires zijn
uitverkocht zodra ze in de winkels liggen. De haarverf waarmee de meisjes
hun coupe kunnen aanpassen aan de nieuwste stijl van Shakira, is niet aan
te slepen. Heb je als eerste de nieuwe cd van Shakira, dan ben je de
populairste van de school/ Huiswerkgroepjes zijn ineens in trek: even een
snelle blik in de boeken en dan - feesten! Op verjaardagspartijtjes zie je
allemaal kleine Shakira's, swingend en meezingend met de muziek van hun
idool. De ware fans nodigen geen jongens ui. Ondanks haar grote muzikale
talent en slimme marketingstrategie zou Shakira niet zo ver zijn gekomen
zonder haar volwassen opstelling. Het is wonderlijk dat er een meisje dat
dagelijks van haarkleur verandert - gisteren nog zwart, vandaag rood,
morgen groen - zoveel creativiteit zit. Nu al heeft ze meer prijzen in de
wacht gesleept dan menige diva op leeftijd. En ze blijft altijd zichzelf:
intelligent, onzeker, ernstig, lief, ongrijpbaar, gevoelig. Zelfs op het
hoogtepunt van haar roem blijft ze gewoon dat meisje uit Barranquilla:
waar ze ook is, ze verlangt altijd naar cassavebrood met vis. Haar
droomhuis, een villa aan het strand en twee paarden erbij, heeft ze nog
niet kunnen vinden. Ze is gek op boeken, koopt en koestert ze, maar ze zou
meer tijd willen hebben om te lezen. Ze mist haar vrienden die ze
achterlaat na een haastig afscheid op het vliegveld, weet dat het niet
gemakkelijk zal worden ze snel weer te zien. Over het geld dat ze verdient
zegt ze: "Het is meer dan ik wil toegeven en minder dan iedereen
denkt."Ze luistert het liefst naar muziek in de auto, keihard,
raampjes omhoog zodat niemand er last van heeft. "Ideaal om na te
denken, dingen op een rijtje te krijgen -en met God te praten." Aan
televisie heeft ze een hekel. Ze zegt dat haar grootste inconsequentie
haar geloof is in een eeuwig leven en haar onverdraaglijke angst voor de
dood. |
De Magie & de realiteit
1977 Shakira Isabel Mebarak Ripoll wordt op 2 februari geboren in Barranquilla, Colombia. Ze is de jongste van negen kinderen. Haar vader is van Libanees-Amerikaanse adkomst, haar moeder is Colombiaanse.
1990 Op dertienjarige leeftijd tekent ze haar eerste platencontract. Haar debuutalbum Magia (Magie) komt uit.
1992 Haar tweede cd, Peligro (Gevaar), komt uit. Ze krijgt een rol in de Colombiaanse soap El Oasis.
1994 De tweede cd's die tot nu toe uitkwamen deden niets, maar met de single Dónde Estás Corazon (Hart, waar ben je) scoort ze een hitje in Colombia.
1996 Kiest er na de middelbare school voor de muziek in te gaan. Haar derde album, Pies Descalzos (blote voeten), komt uit en daarmee breekt ze door in Zuid-Amerika en Spanje.
1998 Met haar vierde album, Dónde Están Los Landros (Waar zijn de dieven), dringt Shakira ook in de Verenigde Staten door. Van Paus Johannes Paulus II ntvangt ze de zegen.
1999 Ze leert zichzelf Engels met behulp van rijmwoordenboeken, de poëzie van Leonard Cohen en Walt Whitman, en de liedjes van Pulp, Radiohead, The Police en Janis Joplin.
2000 Tekent een contract bij Freddy DeMann, ooit de manager van Madonna, om haar vleugels nog verder te kunnen uitslaan.
2001 Van haar eerste Engelstalige cd, Laundry Service, worden wereldwijd meer dan tien miljoen stuks verkocht. Ze heeft haar eerste afspraakjes met huidige verloofde Antonio de la Rúa, de zoon van de toenmalige Argentijnse president. Relschoppers roepen haar op Argentinië's schuld bij het IMF te vetalen.
2002 Met de single Whenever, Wherever bereikt ze in Nederland de nummer één-notering, met objection (tango) haalt ze nummer vijf en met Underneath Your Clothes nummer twee. In november start de wereldtournee Tour of the Mongoose 2002, die Shakira onder andere langs Barcelona, keulen en Londen voert. De verzamel-cd Grandes Exitos verschijnt. |
Tekst: Gabriel Garcia Marquez
Vertaling: Heleen Bos